فصل۲- الزامات فرزندخواندگی بین المللی

ماده 4: فرزند خواندگی در دامنۀ شمول این کنوانسیون تنها زمانی محقق میشود که مراجع صلاحیتدار دولت مبدأ:
الف) احراز کرده باشند که کودک را میتوان به فرزند خواندگی پذیرفت؛
ب) بعد از این که توجه لازم به امکان اسکان دادن کودک در دولت مبدأ شد، تشخیص داده باشند که فرزندخواندگی بین المللی در راستای منافع عالی کودک است؛
پ( اطمینان حاصل کرده باشند که:
(۱) با اشخاص نهادها و مراجعی که رضایت آن ها برای فرزندخواندگی ضروری است، در صورت لزوم مشورت شده است و آنها طبق مقررات از آثار رضایت خود آگاه هستند، به ویژه ای که فرزند خواندگی منجر به خاتمۀ رابطۀ حقوقی بین کودک و خانوادۀ اصلی او خواهد شد یا خیر ،
(۲) اشخاص نهادها و مراجع مزبور رضایت خود را آزادانه در قالب قانونی مقرر و به صورت صریح و کتبی اعلام کرده اند،
(۳) این رضایت ها با ترغیب به پرداخت یا جبران خسارت از هر نوع به دست نیامده باشد و از آن رضایت ها صرف نظر نشده باشد، و
(۴) رضایت مادر در موارد ،مقرر تنها بعد از تولد کودک داده شده باشد؛ و
د( با توجه به سن و درجه بلوغ کودک اطمینان حاصل کرده باشد که :
(۱) با کودک مشورت شده است و او طبق مقررات از آثار فرزندخواندگی و آثار رضایت خود به فرزندخواندگی هرگاه این رضایت لازم باشد آگاه شده است
(۲) به خواسته ها و نظرات کودک توجه شده است
(۳) رضایت کودک به فرزندخواندگی در مواردی که این رضایت ضروری است آزادانه به شکل قانونی ،مقرر و صریح یا کتبی داده شده است و
(۴) رضایت مزبور با ترغیب به پرداخت یا جبران خسارت از هر نوع فراهم نشده است.
ماده 5:صلاحیتدار دولت پذیرنده فرزند خواندگی در دامنه شمول این کنوانسیون تنها در صورتی محقق میشود که مراجع
(الف تشخیص داده باشند که والدینی که در آینده سرپرست میشوند واجد شرایط و مناسب برای پذیرش فرزند هستند؛ ب اطمینان حاصل کرده باشند که والدینی که در آینده سرپرست میشوند در صورت ضرورت مورد مشاوره قرار گرفته اند و
پ تشخیص داده باشند که کودک برای ورود و اقامت دائمی در آن دولت مجاز است یا مجاز خواهد بود.

فصل ۳- مراجع مرکزی و نهادهای مجاز

ماده ۶: (۱) دولت متعاهد یک مرجع مرکزی برای انجام وظایفی که به موجب این کنوانسیون بر عهدۀ آن مراجع گذاشته میشود تعیین مینماید.
(۲) دولتهای فدرال دولتهایی که بیش از یک رژیم حقوقی دارند یا دولتهایی که واحدهای سرزمینی خود مختار دارند آزاد هستند که بیش از یک مرجع مرکزی تعیین نمایند و محدودهٔ سرزمینی یا شخصی وظایفشان را مشخص نمایند هرگاه دولتی بیش از یک مرجع مرکزی تعیین نماید مرجع مرکزی که مکاتبات برای ارسال به مرجع مرکزی مناسب در آن دولت میتواند به او صورت گیرد را مشخص میکند
ماده ۶: (۱) مراجع مرکزی با یکدیگر همکاری مینمایند و به منظور حمایت از کودکان و نیــل بـه دیگر اهداف این کنوانسیون همکاری میان مراجع صلاحیتدار در کشور خود را ارتقا می دهند.
(۲) آنها مستقیماً تمام اقدامات لازم را انجام میدهند برای: الف) ارائه اطلاعات در مورد قوانین دولتهای خود در رابطه با فرزندخواندگی و دیگر اطلاعات کلی مانند آمار و فرمهای نمونه؛ ب آگاه نمودن یکدیگر از اجرای کنوانسیون و تا جایی که ممکن است رفع هر گونه مانع در برابر اجرای آن
ماده ۷: مراجع مرکزی مستقیماً یا از طریق مراجع دولتی تمامی اقدامات لازم را برای جلوگیری از تامین مالی یا عواید نامناسب دیگر در رابطه با فرزند خواندگی و بازداری از تمامی رویه های مغایر با اهداف این کنوانسیون اتخاذ مینمایند.
ماده ۸: مراجع مرکزی مستقیماً یا از طریق مراجع دولتی یا سایر نهادهای مجاز در دولت خود تمامی اقدامات لازم به ویژه در موارد زیر را انجام میدهند
الف) جمع آوری حفظ و مبادله اطلاعات در مورد وضعیت کودک و سرپرستان ،آینده تا
جایی که برای تکمیل فرزندخواندگی ضروری است؛
ب ) تسهیل، پیگیری و تسریع رسیدگیهای مربوط به تحصیل فرزندخواندگی؛ پ ارتقای توسعه مشاوره فرزندخواندگی و خدمات پس از فرزندخواندگی در دولت های خود؛
پ) ارائه گزارش های ارزیابی کلی در مورد تجربه فرزندخواندگی بین المللی به یکدیگر
ت) تا جایی که قانون دولتشان اجازه میدهد پاسخ گویی به درخواستهای موجه مراجع مرکزی دیگر یا نهادهای دولتی برای کسب اطلاعات در مورد وضعیت یک فرزندخواندگی خاص
ماده ۱۰: اعتبارنامه تنها به نهادهایی اعطا میشود و در اختیار نهادهایی است که صلاحیت خود را برای اجرای صحیح وظایفی که ممکن است به آنها محول شود، نشان دهند.
ماده ۱۱(نهاد مجاز):الف) تنها اهداف غیر انتفاعی مطابق با شرایط و محدودیتهایی که ممکن است توسط مراجع صلاحیتدار دولت اعتبار دهنده مقرر شود را دنبال مینماید؛
ب) مدیر و کارکنان آن اشخاصی هستند که بر اساس ضوابط اخلاقی خود و اموزش یا تجربه کاری در زمینه فرزندخواندگی بین المللی واجد صلاحیت شده اند.
پ) مشمول نظارت مراجع صلاحیتدار آن دولت در رابطه با ترکیب فعالیت و وضعیت مالی است.
ماده ۱۲:نهادی که در یک دولت متعاهد اعتبار یافته است تنها در صورتی میتواند در دولت متعاهد دیگر عمل کند که مراجع صلاحیتدار هر دو دولت به او اجازه چنین کاری را داده باشند
ماده ۱۳:تعیین مراجع مرکزی و در صورت اقتضا حدود وظایف آنها و نیز اسامی و نشانی نهادهای مجاز توسط هر دولت متعاهد به دفتر دائمی کنفرانس حقوق بین الملل خصوصی لاهه ابلاغ می‌شود.

فصل۴ – الزامات شکلی در فرزندخواندگی بین المللی

ماده ۱۴: اشخاصی که در یک دولت متعاهد اقامت دائمی دارند و تمایل دارند که کودکی را که در دولت متعاهد دیگر اقامت دائمی دارد به فرزند خواندگی بپذیرند درخواست خود را به مرجع مرکزی دولت محل اقامت دائمی خود ارائه مینمایند.
ماده ۱۵: (۱) اگر مرجع مرکزی دولت پذیرنده قانع شود که متقاضیان برای به فرزندی گرفتن واجد شرایط و مناسب هستند گزارشی حاوی اطلاعاتی در مورد هویت، شایستگی و مناسب بودن آنها برای پذیرش ،فرزند ،پیشینه خانواده و سوابق پزشکی آنها محیط اجتماعی دلایل فرزندخواندگی توانایی به عهده گرفتن فرزند خواندگی بین المللی و نیز مشخصات کودکانی که این افراد برای نگهداری آنها باید واجد شرایط باشند آماده می نماید.
(۲) مرجع مزبور گزارش را به مرجع مرکزی دولت مبدأ ارسال می کند.
ماده ۱۶:(۱) اگر مرجع مرکزی دولت مبدأ قانع شود که کودک قابل فرزندخواندگی است:
(الف) گزارشی حاوی اطلاعاتی در مورد هویت ،او قابلیت فرزندخواندگی ،پیشینه محیط ،اجتماعی، سابقه خانوادگی سابقۀ پزشکی از جمله سابقۀ پزشکی خانواده کودک و هرگونه نیازهای خاص کودک آماده میکند؛
ب ) به تربیت کودک و زمینه های ،قومی مذهبی و فرهنگی او توجه میکند؛
پ) اطمینان حاصل میکند که رضایتها مطابق ماده ۴ اخذ شده اند؛ و
)ت( به ویژه بر اساس گزارشهای مربوط به کودک و سرپرستان آینده تعیین میکند که آیا اسکان پیش بینی شده منافع عالی کودک را تأمین میکند یا خیر.
(۲) مرجع مزبور گزارش خود در مورد کودک اثبات این که رضایتهای لازم اخذ شده اند و دلایل تشخیص خود برای استقرار کودک را به مرجع مرکزی دولت پذیرنده ارسال مینماید و در عین حال مراقب است که هویت پدر و مادر کودک را فاش نکند به شرط آن که در دولت مبدأ این هویتها را نتوان افشا نمود.
ماده ۱۷:هر تصمیمی در دولت مبدأ مبنی بر این که کودک باید به سرپرستان آینده سپرده شود را تنها زمانی میتوان گرفت که
الف( مرجع مرکزی آن دولت اطمینان حاصل کند که سرپرستان آینده موافق هستند؛
ب (مرجع مرکزی دولت پذیرنده این تصمیم را تأیید کرده باشد، هرگاه این تأیید به
موجب قانون آن دولت یا توسط مرجع مرکزی دولت مبدأ مقرر شده باشد؛
پ( مراجع مرکزی هر دو دولت موافقت کرده باشند که در مورد فرزندخواندگی اقدام
شود؛ و
ت )مطابق ماده ۵ مشخص شده باشد که سرپرستان آینده واجد شرایط و مناسب برای پذیرش فرزند هستند و کودک مجاز است یا مجاز خواهد بود که به دولت پذیرنده وارد شود و در آن اقامت دائمی داشته باشد.
ماده ۱۸: مراجع مرکزی هر دو ،دولت تمامی اقدامات ضروری برای اخذ اجازه برای کودک به منظور ترک دولت مبدأ و ورود و اقامت دائمی در دولت پذیرنده را انجام میدهند.
ماده ۱۹:(۱) انتقال کودک به دولت پذیرنده میتواند تنها در صورتی انجام شود که الزامات ماده ۱۷ محقق شده باشد.
(۲) مراجع مرکزی هر دو دولت اطمینان حاصل مینمایند که این انتقال در اوضاع و احوال ایمن و مناسب و در صورت امکان با همراهی سرپرستان یا سرپرستان آینده صورت میگیرد (۳) اگر انتقال کودک انجام نشود گزارشهای مقرر در مواد ۱۵ و ۱۶ به مراجعی که آنها را ارسال کرده اند بازگردانده میشود
ماده ۲۰: مراجع مرکزی به طور مستمر یکدیگر را از فرایند فرزندخواندگی و اقداماتی که برای تکمیل نمودن آن انجام دادهاند و همچنین از پیشرفت ،اسکان اگر دورۀ آزمایشی لازم باشد مطلع میکند.
ماده ۲۱:(۱) هرگاه قرار باشد فرزندخواندگی بعد از انتقال کودک به دولت پذیرنده صورت گیرد و برای مرجع مرکزی آن دولت آشکار شود که ادامۀ زندگی کودک با سرپرستان در راستای منافع عالی کودک نیست مرجع مرکزی مزبور اقدامات لازم برای حمایت از ،کودک را انجام میدهد به ویژه
الف(زمینۀ پس گرفتن کودک از سرپرستان را فراهم میآورد و مراقبت موقت را برای او
ترتیب می دهد؛
ب( با مشورت با مرجع مرکزی دولت مبدأ، محل جدید زندگی کودک با هدف فرزندخواندگی را مشخص میکند یا اگر این امر مناسب نباشد مراقبت بلندمدت جایگزین را ترتیب میدهد؛ فرزند خواندگی تا زمانی که مرجع مرکزی دولت مبدأ به صورت مناسب از سرپرستان آینده جدید اطلاع پیدا نکند واقع نمی شود.
ج) به عنوان آخرین چاره اگر منافع کودک اقتضا ،کند ترتیب بازگشت او را میدهد. (۲) باتوجه ویژه به سن و درجهٔ بلوغ ،کودک با او مشورت می شود و در صورت اقتضا، رضایت او در رابطه با اقداماتی که قرار است طبق این ماده انجام شود اخذ میگردد.
ماده ۲۲: (۱)وظایف مرجع مرکزی به موجب این فصل میتواند توسط مراجع دولتی یا نهادهای مجاز به موجب فصل ۳ تا حدی که قانون دولت ،آن اجازه میدهد اجرا شود.
(۲) هر دولت متعاهد میتواند به امین کنوانسیون اعلام کند که وظایف مرجع مرکزی موضوع مواد ۱۵ تا ۲۱ میتواند در آن دولت تا حدی که قانون اجازه میدهد و مشروط به
نظارت مراجع صلاحیتدار آن دولت همچنین توسط نهادها یا اشخاصی اجرا شود که
الف( الزامات درستکاری، صلاحیت حرفه ای تجربه و مسئولیت پذیری آن دولت را رعایت می کنند؛
و ب) واجد استانداردهای اخلاقی و دارای آموزش یا تجربه برای کار در زمینهٔ فرزند خواندگی بین المللی هستند.
(۳) دولت متعاهدی که اعلامیۀ موضوع بند ۲ را صادر میکند به طور مستمر دفتر دائمی کنفرانس حقوق بین الملل خصوصی لاهه را از اسامی و نشانیهای این نهادها و اشخاص مطلع میکند
(۴) هر دولت متعاهد میتواند به امین کنوانسیون اعلام کند که فرزندخواندگی کودکانی که در قلمرو آن اقامت دائمی دارند میتواند تنها در صورتی محقق شود که وظایف مراجع مرکزی مطابق بند ۱ انجام شود.
(۵) با وجود هر اعلامیه ای که به موجب بند ۲ صادر میشود گزارشهای مقرر در مواد ۱۵ و ۱۶ در هر مورد با مسئولیت مرجع مرکزی یا دیگر مراجع یا نهادها طبق بند ۱ تهیه می شود.

فصل ۵ – شناسایی و آثار فرزندخواندگی

ماده ۲۳:(۱) فرزند خواندگی تأیید شده از سوی مرجع صلاحیتدار دولت فرزندخواندگی آن گونه که طبق این کنوانسیون انجام شده است از طریق اجرای قانون در سایر دولت های متعاهد مورد شناسایی قرار میگیرد این ،گواهی زمان و اشخاصی را که توافقات موضوع بند فرعی ج ماده ۱۷: توسط آنها صورت گرفته است مشخص مینماید.
(۲) هر دولت متعاهد در زمان امضا ،تصویب ،پذیرش تأیید یا الحاق، هویت و وظایف مرجع یا مراجعی را که در آن دولت صلاحیت صدور گواهی دارند به امین کنوانسیون، اطلاع میدهد همچنین امین را از هر تغییری در تعیین این مراجع مطلع مینماید.
ماده ۲۴: شناسایی فرزند خواندگی در یک دولت متعاهد تنها در صورتی میتواند رد شود که با در نظر گرفتن منافع عالی ،کودک فرزند خواندگی آشکارا مخالف نظم عمومی آن باشد
ماده ۲۵: هر دولت متعاهد میتواند به امین کنوانسیون اعلام کند که به موجب این کنوانسیون ملزم به شناسایی فرزند خواندگیهایی که طبق توافق منعقد شده در اجرای بند ۲ ماده ۳۹ محقق شده اند نخواهد بود.

ماده ۲۶: (۱) شناسایی فرزندخواندگی شامل شناسایی موارد زیر است:
الف) رابطه والدین فرزندی قانونی بین کودک و سرپرستان او؛
ب) مسئولیت والدینی سرپرستان نسبت به کودک؛
پ) خاتمۀ رابطه قانونی ،پیشین بین کودک و مادر یا پدر او اگر فرزندخواندگی این اثر را در دولت متعاهدی که در آن انجام شده است داشته باشد.
(۲) در مورد فرزند خواندگی که اثر خاتمه دهنده بر رابطهٔ قانونی والدین فرزندی قبلی دارد کودک در دولت پذیرنده و در هر دولت متعاهد دیگر که در آن فرزندخواندگی شناسایی میشود از حقوق برابر با حقوق ناشی از فرزند خواندگیهایی که این اثر را در هر یک از این دولتها دارد برخوردار می شود.
(۳) بندهای ،قبلی لطمه ای به اجرای هر مقرره ای که برای کودک مطلوب تر است و در دولت متعاهدی در حال اجرا است که فرزندخواندگی را شناسایی می کند، وارد نمی کند.
ماده ۲۷: (۱) هرگاه فرزندخواندگی اعطا شده در دولت مبدأ اثر خاتمه دهنده بر رابطه قانونی والدین – فرزندی قبلی نداشته باشد فرزندخواندگی مزبور میتواند در دولت پذیرنده که فرزند خواندگی را به موجب این کنوانسیون شناسایی میکند به فرزندخواندگی که چنین اثری را دارد تبدیل شود به شرط آنکه :
الف) قانون دولت پذیرنده چنین امری را مجاز بداند؛ و
ب) رضایتهای موضوع بندهای فرعی ج و د ماده ۴ با هدف این نوع فرزندخواندگی داده شده باشد یا داده شود.
(۲) ماده ۲۳: بر تصمیمی که فرزندخواندگی را تبدیل میکند اعمال میشود.

فصل ۶- مقررات کلی فرزندخواندگی

ماده ۲۸: این کنوانسیون هر قانون دولت مبدأ که مقرر میدارد به فرزندی گرفتن کودک مقیم دائمی در آن دولت در همان دولت صورت گیرد یا اسکان کودک در دولت پذیرنده یا انتقال وی به آن دولت قبل از فرزند خواندگی را منع میکند را تحت تأثیر قرار نمی دهد.
ماده ۳۰: (۱) مراجع صلاحيتدار دولت متعاهد اطمینان حاصل میکنند که اطلاعات موجود نزد آنها در رابطه با اصالت کودک به ویژه اطلاعات مربوط به هویت والدین او و نیز سابقۀ پزشکی محفوظ می ماند.
(۲) آنها اطمینان حاصل میکنند که کودک یا نماینده وی تا جایی که در قانون آن دولت مجاز ،است به چنین اطلاعاتی با راهنمایی مناسب دسترسی دارند.
ماده ۳۱: بدون لطمه به ماده ۳۰ اطلاعات شخصی جمع آوری شده یا انتقال داده شده به موجب ایــن کنوانسیون به ویژه اطلاعات مذکور در مواد ۱۵ و ۱۶ فقط برای اهدافی که برای آنها جمع آوری یا انتقال داده شده اند به کار گرفته میشود.
ماده ۳۲: (۱) هیچ کس از هیچ فعالیت مربوط به فرزندخواندگی بین المللی عواید مالی نامناسب یا هر نوع عواید دیگر تحصیل نمی کند.
(۲) فقط هزینه ها و مخارج از جمله حق الزحمههای حرفه ای متعارف اشخاص دخیل در فرزند خواندگی میتواند تعهد یا پرداخت شود.
(۳) ،روسا مدیران و کارمندان نهادهای دخیل در فرزند خواندگی در رابطه با خدمات ارائه شده، دستمزدی که به صورت نامتعارفی زیاد باشد دریافت نمی کنند
ماده ۳۳: مرجع صلاحیتدار در صورتی که متوجه شود که هر مقرره ای از کنوانسیون رعایت نشده است یا خطر جدی عدم رعایت آن وجود دارد بی درنگ به مرجع مرکزی دولت خود اطلاع میدهد این مرجع مرکزی برای حصول اطمینان از این که اقدامات مناسب اتخاذ می شود، مسئول است.
ماده ۳۴: اگر مرجع صلاحیتدار دولت مقصد سند درخواست کند ترجمه مصدق سند اصلی باید ارائه گردد . در صورتی که به نحو دیگری مقرر نشود هزینه های این ترجمه بر عهده سرپرستان است.
ماده ۳۵: مراجع صلاحیتدار دولتهای متعاهد در اسرع وقت نسبت به فرایند فرزندخواندگی اقدام می نماید.
ماده ۳۶: در رابطه با دولتی که در مورد فرزندخواندگی دو یا چند رژیم حقوقی دارد که در واحدهای سرزمینی مختلف قابل اجرا است:
الف) هر ارجاعی به اقامتگاه دائمی در آن دولت به عنوان ارجاع به اقامتگاه دائمی در واحد سرزمینی آن دولت تفسیر میشود؛
ب) هر ارجاعی به قانون آن دولت به عنوان ارجاع به قانون جاری در واحد سرزمینی مربوط تفسیر میشود؛
پ) هر ارجاعی به مراجع صلاحیتدار یا نهادهای دولتی آن دولت به عنوان ارجاع به مراجعی تفسیر میشود که برای اقدام در واحد سرزمینی مربوط مجاز هستند؛ ت هر ارجاعی به نهادهای مجاز آن دولت به عنوان ارجاع به نهادهای مجاز در واحد سرزمینی مربوط تفسیر میشود
ماده ۳۷: در رابطه با دولتی که در خصوص فرزند خواندگی دو یا چند رژیم حقوقی قابل اجرا بردسته های مختلف اشخاص دارد هر ارجاعی به قانون آن ،دولت به عنوان ارجاع به رژیم حقوقی مشخص شده توسط قانون آن دولت تفسیر میشود
ماده ۳۸: دولتی که در آن واحدهای سرزمینی مختلف قواعد حقوقی خاص خود را در رابطه با فرزند خواندگی دارند ملزم به اجرای کنوانسیون نیست هرگاه دولتی با یک رژیم حقوقی یکپارچه ملزم به این کار نباشد.
ماده ۳۹: (۱) این کنوانسیون بر هیچ سند بین المللی که دولتهای متعاهد عضو هستند و متضمن مقرراتی در مورد موضوعات تحت شمول این کنوانسون ،است تأثیری ندارد، مگر آن که اعلامیه مغایری توسط دولتهای متعاهد سند مزبور صادر شود.
(۲) هر دولت متعاهد با هدف بهبود اجرای این کنوانسیون در روابط متقابل می تواند با یک یا چند دولت متعاهد دیگر موافقت نامههایی منعقد .کند این موافقت نامه ها می تواند فقط مقررات مواد ۱۴ تا ۱۶ و ۱۸ تا ۲۱ را نادیده بگیرد دولت هایی که چنین موافقت نامههایی را منعقد کرده اند نسخه ای را به امین کنوانسیون ارائه میدهند.
ماده ۴۰: هیچ حق شرطی نسبت به این کنوانسیون مجاز نیست.
ماده ۴۱: این کنوانسیون در هر موردی که درخواستی طبق ماده ۴۱ بعد از لازم الاجراشدن کنوانسیون در دولت پذیرنده و دولت مبدأ دریافت شده باشد اعمال میشود.
ماده ۴۲: دبیرکل کنفرانس حقوق بین الملل خصوصی لاهه در فواصل زمانی منظم، کمیسیونی ویژه به منظور بررسی اجرای عملی این کنوانسیون تشکیل میدهد.

فصل ۷- شروط پایانی

ماده ۴۳: (۱) این کنوانسیون برای امضای دولتهایی که در زمان نشست هفدهم ،عضو کنفرانس حقوق بین الملل خصوصی لاهه بوده اند و سایر دولتهایی که که در آن نشست شرکت داشتند مفتوح است.
(۲) این کنوانسیون تصویب ،پذیرفته یا تأیید میشود و اسناد تصویب، پذیرش یا تأیید نزد وزارت امور خارجۀ پادشاهی هلند ،امین کنوانسیون تودیع میشود.
ماده ۴۴: (۱) هر دولت دیگری میتواند بعد از لازم الاجرا شدن کنوانسیون طبق بند نخست ماده ۴۶، به آن ملحق شود.
(۲) سند الحاق نزد امین تودیع میشود.
(۳) الحاق فقط در روابط بین دولت ملحق شونده و دولتهای متعاهدی مؤثر است که ظرف ۶ ماه از دریافت اطلاعیه مندرج در بند فرعی ب ماده ۴۸ به الحاق آن دولت اعتراضی نکرده اند همچنین این اعتراض میتواند توسط دولتها در زمانی که بعد از یک ،الحاق، کنوانسیون را تصویب قبول یا تأیید میکنند مطرح شود. این اعتراض به امین اطلاع داده میشود
ماده ۴۵: (۱) اگر دولتی دو یا چند واحد سرزمینی دارد که در آن رژیمهای حقوقی مختلف در رابطه با موضوعات مطرح در این کنوانسیون قابل اعمال ،است دولت مزبور میتواند در زمان امضا تصویب ،پذیرش تأیید یا الحاق اعلام کند که این کنوانسیون بر تمام واحدهای سرزمینی آن یا تنها بر یک یا چند واحد سرزمینی آن گسترش داده خوهد شد و میتواند این اعلامیه را با تسلیم اعلامیۀ دیگری در هر زمان اصلاح کند.
(۲) این اعلامیه به امین اطلاع داده می شود و صریحاً واحدهای سرزمینی ای کـه ایــن کنوانسیون بر آن ها اعمال میشود را مشخص می نماید.
(۳) اگر دولتی اعلامیۀ موضوع این ماده را ارائه نکند این کنوانسیون بر تمامی واحدهای سرزمینی آن دولت گسترش می یابد.
ماده ۴۶: (۱) کنوانسیون در اولین روز ماه پس از انقضای سه ماه از تودیع سومین سند تصویب پذیرش یا تأیید مذکور در ماده ۴۳ لازم الاجرا می شود.
(۲) بعد از آن کنوانسیون در مواعد زیر لازم الاجرا میشود
(الف) برای هر دولتی که آن را متعاقباً تصویب کرده پذیرفته یا تأیید کرده یا به آن ملحق شده ،است در اولین روز ماه پس از انقضای سه ماه از تودیع سند تصویب، پذیرش، تأیید یا الحاق خود
ب) برای واحد سرزمینی که این کنوانسیون مطابق ماده ۴۵ به آن گسترش یافته است، در اولین روز ماه پس از انقضای سه ماه از اطلاعیه مقرر در آن ماده
ماده ۴۷: (۱) هر دولت عضو این کنوانسیون میتواند با اطلاعیه کتبی خطاب به امین آن را فسخ کند .
(۲) فسخ در اولین روز از ماه پس از انقضای ۱۲ ماه از زمانی که اطلاعیه توسط امین دریافت میشود واجد اثر می.گردد هر گاه مدت بیشتری برای واجد اثر شدن ،فسخ در اطلاعیه مشخص شود فسخ با انقضای آن مدت بیشتر بعد از دریافت اطلاعیه توسط امین واجد اثر میگردد.
ماده ۴۸: امین به دولتهای عضو کنفرانس حقوق بین الملل خصوصی ،لاهه سایر دولتهایی که در نشست هفدهم شرکت داشتند و دولتهایی که مطابق ماده ۴۴ به آن ملحق شده اند، موارد زیر را اطلاع میدهد
الف) امضاها تصویب،ها پذیرشها و تأییدهای مقرر در ماده ۴۳؛
ب ) الحاقها و اعتراضهای مطرح شده نسبت به الحاقها، مقرر در ماده ۴۴؛
ب) تاریخی که در آن کنوانسیون مطابق ماده ۴۶ لازم الاجرا می شود؛
ت) اعلامیه ها و تعیینهای مذکور در مواد ۲۲، ۲۳، ۲۵ و ۴۵؛
ت) موافقت نامه های مقرر در ماده ۳۹؛
ج) فسخ های مقرر در ماده ۴۷.
با تأیید مراتب فوق امضا کنندگان زیر که به طور مقتضی دارای اختیار هستند این کنوانسیون را امضا نموده اند.
این کنوانسیون در لاهه در تاریخ ۲۹ می ۱۹۹۳ به زبان‌های فرانسه و انگلیسی که هر دو متن دارای اعتبار یکسان هستند در یک نسخه واحد تنظیم گردید که به بایگانی دولت پادشاهی هلند سپرده میشود و یک نسخهٔ مصدق آن از طریق مجاری دیپلماتیک به هر یک از دولت‌های عضو کنفرانس حقوق بین الملل خصوصی لاهه در زمان نشست هفدهم آن و هر یک از سایر دولت‌هایی که در آن نشست شرکت داشته اند ارسال میشود.